EWS, ALTIS, ABCDE, SBAR

EWS, ALTIS, ABCDE, SBAR

Eén week of twee geleden ging mijn telefoon, ik verwachtte het telefoontje al. Een ziekenhuis in Noord-Holland zou contact met mij opnemen om te screenen of ik de juiste ben voor de afdeling. Wat begon als een goed gesprek deed me achteraf erg verbazen.

De verpleegkundige aan de andere kant van de lijn vraagt mij dingen, gewoon of ik wist wat een Venflon is, NaCl 0,9% en ik beantwoord de vragen plichtsgetrouw, het is al weer een poosje geleden dat ik daar echt mee te maken heb gehad maar dat mag niet baten. Ze sloot af met de vraag: “Je collega staat op de zaal, jij staat op de gang en de patiënt wordt niet lekker, ze vraagt je de arts te bellen voor consult, wat doe je en hoe draag je over.” Je moet weten dat ik wat meer op een verpleegkundige lijk in mijn doen en laten dus ik ben wat meer begaan met de afkortingen en de lijstjes.

Plichtsgetrouw antwoord ik de verpleegkundige dat ik wil weten wat de waardes uit de EWS zijn en de score, deze kan ik uit de computer halen maar ik wil ze mondeling van mijn collega ook horen. Daarna wil ik weten of er afwijkingen zijn in de ABCDE en als dat goed is bel ik de arts en vraag ik haar in consult via de SBAR. Dit is voor mij heel normaal en voor menig verpleegkundige ook. Voor mijn verzorgende collega’s is het vaak toch net wat anders, dit is vaak abracadabra. Ik was de enige in 10 verzorgende die deze termen wist te gebruiken en uitteleggen, dat was het moment dat ik met stomheid ben geslagen. Waarom weten verzorgende dit niet? Je maakt mij niet wijs dat ze in de thuiszorg nooit een arts nodig hebben, of dat iemand ineens slecht word en de vitale functies kelderen. In het verpleeghuis idem dito, daar gebeurt het ook.

Afkortingen

In dit bericht wil ik je meenemen in de wondere wereld van die afkortingen en wat ze ook alweer betekenen, dat vind ik toch wel belangrijk zeker omdat de overdracht naar een Ambulance of een HAP medewerker veel efficiënter kan dan hoe het nu gedaan wordt.

EWS – Early Warning Score

Ik begin bij de EWS, dat staat namelijk voor Early Warning Score en wordt in het ziekenhuis veel gebruikt om te monitoren of een patiënt stabiel, achteruit of juist vooruit gaat. Het is een favoriet bij menig verpleegkundige en arts, ik gebruik hem zelf graag als indicatie of ik moet bellen of niet.

Wanneer je moet bellen hangt van de organisaties af, de ene wit bij +3 gebeld en de andere bij 5, het is maar net wat ze vinden. Ik heb geleerd op school. Boven de 4 bel je het hoofd van dienst of de arts, onder de 4 doe je ieder uur de meting opnieuw.

Stel ik heb meneer Bakker, meneer Bakker is gevallen uit het niets en ik krijg geen contact meer met hem, hij reageert niet op een pijnprikkel, zijn metingen zijn, ik meet de bloeddruk en tel de pols, meneer heeft een ademfrequentie van 14, systolische waarde van 140, pols (HF) van 80 en een temp van 37,5. De saturatie van meneer is 91% en er is geen onderliggend longlijden.

Ik kom op een EWS van 6 uit (3 punten voor bewustzijn en 3 punten voor de saturatie) hierdoor ga ik contact opnemen met de dokter en wil ik graag een consult op locatie.

SBAR

De arts neemt haar telefoon op en ik wil beginnen met vertellen, omdat ik wil dat ik een zo goed mogelijk beeld geef van de situatie en mijn zorgen goed over wil brengen doe ik dat in de vorm van een overdracht volgens de SBAR, deze letters staan voor iets namelijk: S = Situatie, B = Background, A = Assesment, R = Recommendation.

Wanneer ik ongestructureerd mijn verhaal begin moet de arts uit gaan vragen, dit kost tijd en je wil de arts zo snel mogelijk hier hebben. Bovendien kan de arts onderweg of vanuit waar ze is al veel aanbevelen.

Je weet precies wat je tegen de arts moet zeggen en dat je niks vergeten bent te melden, de SBAR is dus een soort geheugensteuntje. Nou snap ik echt wel dat je dit niet tijdens je overdracht gaat zitten doen, ik bedoel… Hoi ik Broeder Sjuul ik heb vandaag op de Merel gestaan, tegen je collega die ook alleen een dienst draait op de Merel. Je doet het wel als zzp’er om jezelf gewoon even voor te stellen of als je met meerdere op een gang werkt, ik ben Broeder Sjuul ik heb vandaag op kamer 1 tot 8 gestaan.

ABCDE-Methode

Ken je het woord inkachelen? In het vakjargon betekent dit dat de waardes van je patiënt afnemen en dat iemand ineens van stabiel naar onstabiel gaat. Dit kan nou eenmaal gebeuren, maar wat ga je als eerst behandelen… ‘Treat first whats kill first’ is een mooie uitspraak daarin maar wat is dat dan hetgeen wat onze patiënt het eerst gaat killen. Dat kan je uitzoeken via de ABCDE methode, deze beschrijft de manier van lichamelijk onderzoek die je uitvoert om te kijken waar het probleem ligt en wat er als eerste moet worden opgelost voor je door kan naar de volgende stap.

Je ziet dat het eerste wat je controleert de A van Airway is, zonder lucht stikt iemand en kan je leuk eerst de F behandelen omdat je dat als eerste ziet maar zonder zuurstoftoevoer doe je patiënt het niet heel lang meer kan ik je vertellen.

ALTIS

Dat je een pijnscore hebt van 7 maar niet terug kan vinden waar de pijn nou precies zit, is het hoofdpijn, pijn in de grote teen of pijn op de borst. Het is vervelend dat als je niet weet waar de pijn zit de volgende dienst dat nog moet uitzoeken, daarvoor kennen we ALTIS, deze stappen laten precies zien wat je moet weten over de pijn en welke pijn het precies is. Pijn is iets dat iedereen op zijn eigen manier beleefd en pijn voor mij is heel anders dan pijn voor jou. Bij mij los ik pijn op in heel mijn lichaam met een gram paracetamol, behalve pijn in mijn nek, daar heb ik diclofenac of ibuprofen voor nodig. Maar bij sommige is het weer omgedraaid etc. belangrijk is te weten wat de stappen zijn van de ALTIS zodat je een volledig beeld hebt van de pijn klachten.

Je ziet dat wanneer je je rapportage zo schrijft we precies weten waar we moeten zoeken, we kunnen aan de hand van deze vragen ook zelf een beetje kijken waar we mogelijk aan moeten denken, als iemand vandaag links onder in de buik aan geeft als pijnlijke kant en morgen rechts moeten we misschien even gaan bedenken of iemand nog een appendix heeft, of we moeten ons even afvragen of er misschien iets anders aan de hand is.

Kort maar krachtig?

Het is belangrijk om eenduidig te werken en sommige collega’s vinden het wel best zo, dat begrijp ik dan ook wel weer want het gaat al jaren goed zo. Maar omdat er steeds minder mensen vast in dienst willen en er steeds meer flexers komen is het toch verstandig om landelijk afspraken te maken, we dragen over via de SBAR, doen onderzoek in crisis via de ABCDE en we rapporteren pijn via ALTIS. Wanneer we de dokter bellen onderbouwen we dit met een EWS, omdat iemand afwijkt van zijn of haar normaal.

Laten we weer gewoon normaal ons werk doen in plaats van onze dossiers te gebruiken als familie op de hoogte houd systeem, het is mooi dat familie kan inlezen maar het dossier is iets wat voor ons moet zijn en inzicht moet geven in de status van onze patiënten, cliënten of zorgvragers.

Je onderbouwd en dekt je zelf in, en ondanks dat Verzorgende niet voor het tuchtrecht verschijnen wanneer ze fouten maken moeten we er toch voor waken dat je diploma nietig word verklaard, met deze methodieken kan je een hoop uitsluiten mits je ze op de juiste manier kan gebruiken.



Julian Hooikaas
Julian Hooikaas

Ik ben Julian Hooikaas, 21 jaar oud en werkzaam in de zorg. Ik schrijf de leuke maar ook de minder leuke gebeurtenissen in mijn vak op. Je leest ze hier voor mij is het een uitlaat klep en mijn steun en toeverlaat af en toe.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.